Sa kanyang paglayo, naharap si Delfin sa iba't ibang mukha ng kahirapan ng mga manggagawa at magsasaka. Sa yugtong ito, pumapasok ang komplikadong tema ng pag-ibig. Nagkaroon ng pagtatalo sa puso ng mga tauhan kung ano ang mas matimbang—ang personal na kaligayahan sa piling ng minamahal o ang tungkulin sa bayan at sa mas malawak na mithiin ng lipunan. Ang "salawahang" katangian ay hindi lamang tumutukoy sa romantikong pag-ibig, kundi sa pag-aalinlangan ng tao na iwanan ang kanyang nakasanayang karangyaan para sa isang mas mahirap ngunit marangal na landas. 3. Ang Pagkakasundo (The Reconciliation)
: Characteristic of Tagalog novels of the era, it leans toward didacticism (teaching a moral lesson) and sentimentalism . While modern critics might find the plot episodic, it is a vital example of how early Filipino writers used fiction to propagate social reform. buod ng salawahang pag ibig ni lope k santos l patched
Matalik na kaibigan ni Delfin na may mas radikal at direktang prinsipyo sa pagbabago. Sa kanyang paglayo, naharap si Delfin sa iba't